صندوق سرمایهگذاری درآمد ثابت نوعی نهاد مالی است که عمده داراییهای آن در ابزارهای کمریسک با سود مشخص مانند اوراق مشارکت، سپردههای بانکی و اسناد خزانه اسلامی سرمایهگذاری میشود. هدف اصلی این صندوقها، کسب سودی نسبتاً ثابت و محافظت از سرمایه در برابر نوسانات بازار است. به بیان دیگر، صندوق درآمد ثابت مانند سپرده بانکی عمل میکند اما معمولاً بازدهی بیشتری دارد. این ابزار به خصوص برای سرمایهگذاران کمریسک مناسب است؛ بهطور مثال افرادی که حفظ ارزش سرمایه در برابر تورم و دریافت درآمد پایدار را میخواهند. برای بررسی صندوقها و مقایسه عملکردشان میتوانید از سایتهایی مانند رده استفاده کنید که آمار بازدهی میانگین چندماهه آنها را منتشر میکند.
مزایای سرمایهگذاری در صندوق درآمد ثابت
سرمایهگذاری در صندوقهای درآمد ثابت مزایای قابلتوجهی دارد. این صندوقها معمولاً نقدشوندگی بالا دارند (میتوانید در زمانهای اعلامشده، واحدهای خود را ابطال و نقد کنید). همچنین تحت مدیریت حرفهای و تخصصی قرار دارند، به همین خاطر ریسک سرمایهگذاری را کاهش میدهند. سود این صندوقها بهصورت روزشمار محاسبه میشود و اغلب از سود سپردههای بانکی بیشتر است. علاوه بر این، امکان دریافت سود مرکب نیز وجود دارد؛ یعنی سود حاصل به سرمایه شما اضافه شده و در دورههای بعدی نیز روی کل مبلغ کسب سود میکنید. از دیگر مزایا میتوان به معافیت مالیاتی (صندوقهای قانونی مشمول مالیات نمیشوند) و حداقل سرمایهگذاری بسیار پایین اشاره کرد. برای نمونه، صندوق «هدیه فارابی» حتی با تنها یک هزار تومان قابل سرمایهگذاری است و صندوق لبخند فارابی با حداقل صد هزار تومان قابل معامله میباشد. در مجموع، این ویژگیها صندوقهای درآمد ثابت را برای کسانی که به دنبال بازدهی مطمئن و کمریسک هستند جذاب میکند.
معیارهای انتخاب بهترین صندوق درآمد ثابت
برای انتخاب بهترین صندوق درآمد ثابت باید چند فاکتور کلیدی را در نظر گرفت. از مهمترین ویژگیها میتوان به ثبات بازدهی و نوسان کم اشاره کرد؛ صندوقهای برتر معمولاً نوسان بازدهی کمی دارند و بازدهی آنها نسبتاً پایدار است. همچنین اندازه صندوق (میزان دارایی تحت مدیریت) و سابقه مدیریت آن اهمیت دارد؛ صندوقهای بزرگتر و قدیمیتر معمولاً اعتماد بیشتری دارند. کیفیت بازارگردانی و نقدشوندگی صندوق نیز بسیار مهم است؛ صندوقهایی که بازارگردان فعال و نقدینگی بالا دارند، توانایی بیشتری در حفظ ثبات قیمت واحدها و پرداخت سریع وجه به سرمایهگذاران دارند. شفافیت مالی (انتشار گزارشها و صورتهای مالی منظم) و پوشش تبلیغاتی مناسب نیز از شاخصهای مهماند.
علاوه بر این، پیش از سرمایهگذاری حتماً عملکرد گذشته صندوق را بررسی کنید. بررسی میانگین بازدهی چند ماه اخیر از طریق پلتفرمهایی مانند رده کارآمد است. همچنین از شرایط ابطال صندوق مطلع شوید (بهعنوان مثال مدت مسدودی پول و هزینههای احتمالی ابطال). دوره و نحوه پرداخت سود (ماهانه، سهماهه یا در افزایش NAV) را نیز مدنظر قرار دهید. به طور خلاصه، صندوقی مناسب است که با توجه به میزان سرمایه و درجه ریسکپذیری شما، بازدهی پایداری فراهم کند و امکان نقد کردن سریع سرمایه را نیز به شما بدهد.
بهترین صندوقهای درآمد ثابت در سال ۱۴۰۴
صندوق ارمغان فیروزه آسیا (نماد «فیروزا») یکی از باسابقهترین صندوقهای درآمد ثابت در ایران است. این صندوق با مدیریت گروه مالی فیروزه، دارای بیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان ارزش خالص دارایی است و در میان صندوقهای ETF درآمد ثابت در بورس رتبه ششم را دارد. عملکرد فیروزا نیز قابل توجه است؛ بهطوریکه بازدهی ۶ ماهه آن حدود ۱۵.۶٪ و بازدهی یکساله حدود ۳۲.۷٪ گزارش شده است. نرخ بازگشت سرمایه (ROI) صندوق فیروزا از زمان تأسیس تا کنون ۴۸۲٪ (معادل حدود ۵.۵٪ ماهانه) بوده که نشان از عملکرد منظم و قابل اعتماد آن دارد. همچنین این صندوق در دو سال اخیر رشد بیسابقهای را تجربه کرده و ارزش خالص دارایی آن بیش از ۶۵۸٪ افزایش یافته است، امری که نشاندهنده استقبال گسترده سرمایهگذاران و مدیریت حرفهای آن است.
صندوق افرا نماد پایدار (نماد «افران») بزرگترین صندوق ETF درآمد ثابت کشور محسوب میشود. ارزش خالص دارایی این صندوق نزدیک به ۲۳ هزار میلیارد تومان و گردش معاملات روزانه آن بیش از ۱۵۵۰ میلیارد تومان است. بازدهی افران در ۶ ماه گذشته حدود ۱۵.۸٪ و بازده سالانه آن ۳۳٪ بوده است. ترکیب دارایی صندوق افران متنوع است؛ تقریباً ۴۸٪ سرمایه در اوراق مشارکت، ۳۸٪ در سپردههای بانکی و حدود ۸٪ در سهام شرکتهای بورسی سرمایهگذاری میشود. اگرچه بازدهی افران در سطح متوسطی قرار دارد، نقدشوندگی بسیار بالای آن و اندازه عظیم دارایی (NAV) این صندوق را به گزینهای مناسب برای سرمایهگذاران محافظهکار تبدیل کرده است.
صندوق سپر سرمایه بیدار (نماد «سپر») نیز دومین صندوق بزرگ ETF درآمد ثابت بازار است. این صندوق تحت مدیریت سبدگردان اقتصاد بیدار قرار دارد و حدود ۲۱ هزار میلیارد تومان دارایی خالص دارد. سپر در شش ماهه گذشته حدود ۱۶.۹٪ بازدهی و در بازه یکساله حدود ۳۴.۲٪ بازده واقعی (پس از کسر هزینهها) به دست آورده است. به همین دلیل، سپر در میان صندوقهای معرفیشده بالاترین بازدهی را داشته است. ترکیب دارایی سپر بسیار محافظهکارانه است (حدود ۴۹٪ سپرده بانکی و ۳۹٪ اوراق مشارکت)، به طوری که ضمن حفظ بازدهی مناسب، ریسک کاهش قیمت واحدهای صندوق به حداقل رسیده است. این سیاست سرمایهگذاری محتاطانه در کنار بازدهی بالا، صندوق سپر را برای سرمایهگذارانی که امنیت سرمایه برایشان اهمیت دارد، جذاب کرده است.
صندوق درآمد ثابت لبخند فارابی (نماد «لبخند») نیز از گزینههای برتر سال ۱۴۰۴ است. ارزش بازار این صندوق بیش از ۱۳.۲ هزار میلیارد تومان است و بهعنوان هفتمین صندوق بزرگ ETF درآمد ثابت شناخته میشود. بازدهی سالانه لبخند فارابی در سالهای اخیر حدود ۳۳.۲٪ بوده و شاخص نقدشوندگی (NVT) آن تقریباً ۱۶ واحد است، بنابراین هم بازدهی بالا و هم دسترسی سریع به نقدینگی را دارد. ترکیب دارایی لبخند متوازن است (حدود نیمی در سپرده بانکی و نیمی در اوراق مشارکت) تا ثبات نسبی در پرداخت سود و کنترل نوسانات بازار فراهم شود. گفتنی است صندوق لبخند فارابی سود روزشمار مرکب ۳۶٪ را به سرمایهگذارانش ارائه میدهد، رقمی که صندوق را در زمره پربازدهترین صندوقهای درآمد ثابت کشور قرار داده است.
در جمعبندی، اگر در سال ۱۴۰۴ به دنبال صندوقهایی با پرداخت سود ماهانه (روزشمار) کمریسک و بازدهی قابل توجه هستید، صندوقهای درآمد ثابت معرفیشده گزینههای ایدهآل محسوب میشوند. به عبارت دیگر، صندوقهای فیروزا، افران، سپر و لبخند با ترکیب مناسب دارایی، بازدهی بالا، نقدشوندگی خوب و مدیریت حرفهای، از بهترین گزینههای بازار هستند و برای کسانی که میخواهند بدون نوسانات شدید بازار رشد سرمایه داشته باشند، توصیه میشوند.
سوالات متداول
- بهترین صندوق درآمد ثابت سال ۱۴۰۴ کدام صندوق است؟
طبق بررسیها، چهار صندوق ارمغان فیروزه آسیا (فیروزا)، افرا نماد پایدار (افران)، سپر سرمایه بیدار (سپر) و لبخند فارابی (لبخند) از گزینههای برتر با سود ماهانه قابلاعتماد در سال ۱۴۰۴ هستند.
- کدام صندوق بیشترین بازدهی سالانه را دارد؟
صندوق سپر سرمایه بیدار با بازده سالانه حدود ۳۴.۲٪ بالاترین سود را در میان صندوقهای معرفیشده کسب کرده است.
- کدام صندوق بیشترین نقدشوندگی را دارد؟
صندوق افرا نماد پایدار (افران) بهواسطه حجم معاملات روزانه حدود ۱۵۵۹ میلیارد تومان بیشترین نقدشوندگی را در بین صندوقهای یادشده دارد.
- آیا سرمایهگذاری در صندوقهای درآمد ثابت ریسک دارد؟
این صندوقها به دلیل سرمایهگذاری عمده در اوراق بدهی و سپردههای بانکی، ریسک بسیار کمی دارند و گزینهای کمریسک محسوب میشوند. البته سرمایهگذاری مطلق بدون ریسک وجود ندارد، ولی ریسک این صندوقها بهمراتب پایینتر از بازار سهام است.
- آیا سود صندوقهای درآمد ثابت به صورت دورهای پرداخت میشود؟
بله. اکثر صندوقهای درآمد ثابت سود خود را بهصورت ماهانه یا دورهای (مثلاً سهماهه) به سرمایهگذاران پرداخت میکنند. برخی صندوقها امکان انتخاب دوره پرداخت سود را نیز ارائه میدهند.
- چگونه میتوان در صندوقهای درآمد ثابت سرمایهگذاری کرد؟
روش سرمایهگذاری به نوع صندوق بستگی دارد. اگر صندوق موردنظر شما قابل معامله (ETF) باشد، مانند خرید سهام میتوانید نماد آن را در سامانه معاملاتی جستجو و واحدهایش را خریداری کنید. برای صندوقهای صدور و ابطالی (non-ETF) باید از طریق وبسایت یا اپلیکیشن خود صندوق اقدام به خرید واحدها کنید؛ امروزه اکثر صندوقها این امکان را بهصورت اینترنتی فراهم کردهاند.
- صندوق درآمد ثابت برای چه کسانی مناسب است؟
سرمایهگذاران ریسکپذیر کم تا متوسط، افرادی که میخواهند سرمایهشان در برابر نوسانات بازار محافظت شود، بازنشستگان و کسانی که به درآمد ماهانه ثابت نیاز دارند معمولاً از صندوقهای درآمد ثابت بهرهمند میشوند. همچنین این صندوقها برای سرمایهگذاران با سرمایه اندک نیز مناسب هستند، چرا که حداقل سرمایه بسیار کم است.
دورهها و ابزارهای مرتبط
برای یادگیری و کسب مهارت بیشتر در حوزه بورس و سرمایهگذاری، میتوانید در دورههای آموزشی تخصصی سایت محسن تحلیل شرکت کنید. بهعنوان مثال، برای آموزش پیشرفته بازار سرمایه و استراتژیهای معاملاتی ثبت نام دوره طلایی شو پیشنهاد میشود؛ همچنین برای آشنایی با مفاهیم صندوقها و سرمایهگذاری غیرمستقیم ثبت نام دوره صندوق باز مناسب است. علاوه بر این دورهها، اشتراک کانال وی ای پی محسن تحلیل به شما امکان دریافت تحلیلهای انحصاری و سیگنالهای اختصاصی را میدهد.
علاوه بر این منابع آموزشی، برخی ابزارهای محاسباتی کاربردی نیز در سایت محسن تحلیل در دسترس است. بهعنوان نمونه، ماشینحسابهای ماشین حساب حباب سکه، ماشین حساب طلای زینتی و ماشین حساب طلای دست دوم با تحلیل قیمت کالاهای طلا و سکه میتوانند به سرمایهگذاران در ارزیابی فرصتهای سرمایهگذاری کمک کنند.